د. ايتاليا
پطروس پياچنزايي1
در پياچنزا زاده شد؛ در مانتوا، بولونيا، و مونپليه برآمد و در 1192، در آنجا درگذشت. حقوقدان ايتاليايي. مدتي پس از 1160، تدريس حقوق رومي را در فرانسه (مونپليه) معمول ساخت. در ابتداي كارش در مانتوا رسالهاي در باب حقوق نوشت ولي فعاليت عمدهاش ــ شرح و تفسير كتابهاي قوانين و مناسبات حقوقي ــ در مونپليه صورت گرفت.
در آغاز سدهٴ بعدي، در سايهٴ كوششهاي حقوقداناني كه با دربار فرانسه ارتباط داشتند، و باز هم اندكي بعد (در حدود 1230)، در سايهٴ دانشگاه اورلئان، حقوق رومي از جنوب به شمال فرانسه نفوذ كرد.
بورگونديوي پيزايي
¿ فصل شانزدهم مربوط به مترجمان.
ه. انگلستان
واكاريوس2
حقوقدان ايتاليايي. در ربع اول سدهٴ دوازدهم، در شمال ايتاليا زاده شد؛ در حدود 1143، به انگلستان رفت؛ در 1198، هنوز در آنجا ميزيست. او نخستين معلم حقوق مدني در انگلستان بود، كه قبل از 1149، احتمالاً در آكسفورد به تعليم پرداخته بود. او در آكسفورد تدريس كرد، ولي نميتوان ثابت كرد كه در 1149، در آنجا تدريس ميكرد، همچنين، در 1146، مشغول تعليم خانوادهٴ تئوبالد اسقف اعظم كانتربري (1138 ـ 1161)، بود. او شرحي بر مجموعه قوانين و منتخبات نوشت كه گزيدهٴ فقيرانه در باب حقوق (يا كتاب فقيرانه)3 نام داشت. درس او مقبوليت زيادي يافت ولي خيلي زود متوقف شد. البته استيفن (پادشاه انگليس از 1135 تا 1154)، در اواخر سلطنتش واكاريوس را از ادامهٴ كار بازداشت. امكان دارد كه واكاريوس به تدريس حقوق شرع پرداخته باشد. حقوقدانان انگليسي ناگزير شدند به كار حقوق شرع بپردازند. ازاينرو، تنفرشان از شاه فزوني يافت.